Уэльс, Шотланд, Умард Ирландын удирдагчид нэгдлийн эсрэг гэрээ байгуулжээ

Уэльс, Шотланд, Умард Ирландын удирдагчид даваа гарагт хамтарсан баримт бичигт гарын үсэг зурснаар Их Британийн нэгдэлд аюул учруулж болзошгүй нөхцөл байдал үүсээд байна.

Гурван өөртөө засах бүс нутгийн тэргүүн сайд нар уг санамж бичгээр өөрсдийн ирээдүйг Европын Холбоотой холбоотой гэж үзэж байгаагаа илэрхийлж, ерөнхий сайд Энди Бернхэм болон түүний засгийн газрыг үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд бэлтгэхийг уриад байна.

Уг баримт бичигт "Эдгээр арлуудын ард иргэдэд, дэлхий дахинд Уэстминстерийн (Лондон дахь төв засгийн газар) цаг үед төгсгөл ирж буйг харуулсан хамгийн тод илрэл бол энэ үйл явдал юм" хэмээн онцолсон байна.

Америкийн ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Бүгд Найрамдах Ирланд Улсад айлчлах үеэрээ хоёр Ирландын нэгдэл болон Шотландын тусгаар тогтнолын асуудлыг хөндсөн байдаг.

Уэльс, Шотланд, Умард Ирландын удирдагчид ийнхүү түүхэндээ анх удаа хамтран ажиллах санамж бичиг байгуулж байгаа нь энэ юм.

Бернхэмийн хэвлэлийн төлөөлөгч Том Уэллс задралын аюулыг үл тоомсорлож, ерөнхий сайд нэгдмэл байдлыг тууштай дэмждэг бөгөөд үндсэн хуулийн маргаанаас илүү амьжиргааны өртөг бууруулах асуудал анхаарлын төвд байгааг мэдэгдсэн.

"Их Британи улс хуваагдал задрал бус, харин нийтлэг үнэт зүйлс болон эрх ашгийг хамгаалах үйлсэд ард иргэд нь нэгдэн нягтрах үед л хамгийн хүчирхэг байдаг билээ" гэж тэр хэлсэн байна.

Глазгоугийн Их сургуулийн олон нийтийн бодлогын төвийн захирал Никола МакЭвен энэхүү дээд хэмжээний уулзалтыг бэлгэдлийн чанартай, хууль эрх зүйн ямар нэг ач холбогдолгүй гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.

"Нэгдмэл байдалд тулгарсан аюул занал өнөөдөр өчигдрийнхөөс илүү нэмэгдсэн гэж би үзэхгүй байна" гэж тэр хэлсэн байна.

1990-ээд оны сүүлчээр Их Британи улс засаглалаа төвлөрлөөс чөлөөлөх хууль баталснаар Англиас бусад улс бүр өөрийн парламентаар дамжуулан тодорхой хэмжээний эрх мэдэл хэрэгжүүлж, бие даан шийдвэр гаргах өөртөө засах эрхтэй болж байв.

Шотланд улс 2014 онд тусгаар тогтнолын асуудлаар санал хураалт зохион байгуулж, иргэдийн 55 хувь нь эсэргүүцэж, 45 хувь нь дэмжсэн байдаг.

Гэвч 2016 онд Их Британи улс Европын Холбооноос гарсны дараа Шотландын тусгаар тогтнолын үзэл нэмэгдсэн гэж судлаачид үзэж байна.

Шотландын Үндэсний Намын удирдагч Свинни хэрэв Их Британийн засгийн газар дахин санал хураалт явуулахыг зөвшөөрвөл сонгогчид тусгаар тогтнолын төлөө саналаа өгнө гэдэгт итгэлтэй байгаагаа мэдэгдсэн.

Умард Ирландад гучин жил үргэлжилсэн шашин, улс төрийн мөргөлдөөнийг 1998 оны "Good Friday" гэрээгээр зогсоосон билээ.

Хэрэв олон нийтийн дунд тусгаар тогтнолыг дэмжсэн уур амьсгал нэмэгдвэл санал хураалт зохион байгуулахаар уг гэрээнд заасан байдаг. Гэхдээ Их Британийн эрх баригчид одоогоор уг нөхцөл хангагдаагүй гэж үздэг.

Хэрэв нөхцөл бүрдвэл Умард Ирландаас гадна Бүгд Найрамдах Ирланд Улс дотроо санал хураалт зохион байгуулах шаардлагатай болно.