Төсвийн урсгал зардлыг ил тод болгох хуулийн төсөл өргөн баригдлаа

УИХ-ын 30 гишүүний боловсруулсан Төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг 2026 оны 9 дүгээр сарын 29-нд С.Цэнгүүн, Ч.Анар, Г.Лувсанжамц, Б.Мөнхсоёл, Г.Хосбаяр нар УИХ-ын дэд дарга Ж.Бат-Эрдэнэд өргөн мэдүүлсэн байна.

Үндсэн хуулиар Улсын Их Хуралд олгогдсон улсын төсвийг батлах бүрэн эрх, төсвийн ил тод, хариуцлагатай байдал, иргэдийн оролцоог хангах зарчмыг хэрэгжүүлэх зорилгоор төслийг боловсруулсан аж.

Хуулийн төслөөр зургаан чиглэлийг зохицуулахаар тусгажээ.

• төсвийн хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээг үндсэн шалгуурт тулгуурласан урьдчилсан үнэлгээ, оноо болон түүний дагуу тогтоосон эрэмбэд үндэслэн төсөвт тусгах;
• улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөө улсын хөгжлийн жилийн төлөвлөгөөнд нийцэж, уялдаа холбоотой эсэхийг төсвийн төсөлд нэгтгэн боловсруулах;
• төсвийн хөрөнгө оруулалтын үнэлгээ, эрэмбэ, санхүүжилт, төсөл, арга хэмжээний талаарх мэдээллийг нээлттэй цахим хэлбэрээр нийтлэх;
• төсвийн урсгал зардлын бүтэц, зориулалт, нэгж өртөг, тоо хэмжээ, хүрэх үр дүнгийн мэдээллийг төсвийн төсөлд нарийвчлан тусгаж, нийтэд ил тод болгох;
• төсвийн төслийг олон нийтэд ойлгомжтой хэлбэрээр танилцуулж, иргэдийн саналын талаар тайлагнах, төсвийн тусгай шаардлагыг мөрдөөгүй албан тушаалтанд хариуцлага тооцох.

Төсвийн хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээг улсын төсвийн төсөлд тусгахдаа нэгдсэн шалгуур үзүүлэлт, жинлэсэн онооны аргачлалд тулгуурлан улс төрийн нөлөөллөөс ангид, нотолгоонд суурилах нарийвчилсан зохицуулалт нь төслийн зарчмын шинжтэй, цөм агуулга гэдгийг С.Цэнгүүн гишүүн танилцуулсан байна.

Урьдчилан үнэлээгүй, эрэмбэлээгүй төсөл, арга хэмжээг улсын төсөвт тусгахыг хязгаарлах зарчмыг тусгажээ. Мөн төсвийн урсгал зардлын мэдээллийг төсвийн захирагч бүрээр, зардлын нэр төрөл, зориулалт, нэгж өртөг, тоо хэмжээ, өмнөх оны гүйцэтгэлтэй харьцуулсан байдлаар дэлгэрэнгүй тайлагнах шаардлагыг нэмсэн байна.

“Иргэдийн төсөв” хэлбэрийн хялбаршуулсан, харьцуулалт бүхий танилцуулгыг хуульчлан тогтоож, олон нийтийн хэлэлцүүлгийн үр дүнг тайлагнах хэлбэрийг бий болгох нь зүйтэй гэж төсөл санаачлагчид үзжээ.

Эдгээр харилцааг Төсвийн тухай хуулиар зохицуулдаг ч хэрэгжилт хангалтгүй, төсвийн төлөвлөлтийн сахилга сул, урсгал зардлыг дэлгэрэнгүй танилцуулдаггүйгээс төрийн байгууллагуудын үр ашиггүй, урсгал зардал тогтмол өсөх хандлагатай байгааг төслийн танилцуулгад дурджээ.