ШХАБ-ын дээд түвшний уулзалтад Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн оролцооны дэлгэрэнгүй мэдээлэл

ШХАБ-ын дээд түвшний уулзалт болон шинэчлэл

ШХАБ-ын Төрийн тэргүүн нарын Зөвлөлийн дээд түвшний уулзалт 2026 оны наймдугаар сарын 31-нээс есдүгээр сарын 1-ний өдрүүдэд Бишкек хотноо “ШХАБ-ын 25 жил: Тогтвортой энх тайван, хөгжил, цэцэглэлтийн төлөө хамтдаа” уриан дор зохион байгуулагдлаа. Уг уулзалтаар ШХАБ-ын 25 жилийн ойн Бишкекийн Тунхаглал болон бусад 27 стратегийн чухал баримт бичгийг баталсан. Түүнчлэн ШХАБ-ын Дүрэмд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай Протокол батлагдаж, 2002 оны суурь дүрэмд өөрчлөлт оруулж, бүтцийн шинэчлэл хийхээр тогтсон.

Шинэчлэлийн хүрээнд “Аюулгүй байдлын сорилт, аюул заналхийлэлтэй тэмцэх Бүх нийтийн төв” болон “Хар тамхитай тэмцэх төв”-ийг албан ёсны байнгын бүтэц болгон дүрэмдээ тусгасан. Мөн 2025 оны Тяньжины уулзалтаар ажиглагч болон яриа хэлэлцээний түнш статусуудыг нэгтгэн “ШХАБ-ын түнш” болгох улс төрийн шийдвэр гарсан ч, тус протоколыг гишүүн орнууд дотооддоо соёрхон батлах процесс хугацаа шаардаж байгаа аж. ШХАБ-ын Хөгжлийн банкны хувьд албан ёсоор байгуулагдаагүй ч бэлтгэл ажлын цуврал уулзалтууд үргэлжилж байгаа бөгөөд Киргиз Улс тус банкийг Бишкект байгуулах санал дэвшүүлсэн байна.

Монгол Улсын оролцоо

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх “ШХАБ+” өргөтгөсөн хуралдаанд ажиглагч улсын хувиар оролцож үг хэлсэн. Тэрбээр Орос–Монгол–Хятадын Эдийн засгийн коридорын хөтөлбөрийг 2031 он хүртэл сунгасантай холбогдуулан ажлыг цаашид эрчимжүүлэх, Алтанбулаг–Замын-Үүд чиглэлийн хурдны зам болон босоо тэнхлэгийн тээвэр, логистикийн зангилаа болох стратегийн зорилтоо дахин бататгаж, уур амьсгалын өөрчлөлт, дижитал шилжилтийн чиглэлийг онцолсон. Мөн тэрбээр ШХАБ-ыг даргалж буй Киргиз Улсын Ерөнхийлөгч Садыр Жапаровтой уулзаж, хоёр талын харилцааг эдийн засгийн бодит агуулгаар баяжуулах, худалдааны эргэлтийг ойрын хугацаанд 100 сая ам.долларт хүргэхээр тохиролцсон. Мөн шууд нислэгийн тоог нэмэгдүүлэх, тээвэр логистик, аж үйлдвэр, хайгуул уул уурхайн салбарт хамтран ажиллахаар ярилцжээ.

ШХАБ-ын дээд түвшний уулзалтын үеэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпинтэй хоёр талт уулзалт хийж, хоёр улсын Иж бүрэн стратегийн түншлэлийг бататгах, худалдааны эргэлтийг 5 жилд 30 тэрбум ам.долларт хүргэх зорилт, түлш шатахууныг тогтвортой нийлүүлэх, Гашуунсухайт–Ганцмодын хил дамнасан төмөр замыг 2027 онд багтаан дуусгах зэрэг долоон чухал асуудлаар тохиролцсон. Мөн ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй албан ёсны уулзалт хийж, эрчим хүчний салбарын төслүүд, Монголын нутаг дэвсгэрээр дамжих байгалийн хийн хоолойн бүтээн байгуулалт, “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төсөл, “ДЦС-3”-ыг өргөтгөх зэрэг асуудлуудыг хэлэлцсэн байна.

Олон улсын хамтын ажиллагаа

Уулзалтын үеэр Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Ираны Гадаад хэргийн сайд Сейед Аббас Арагчитэй хоёр талын худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, бүс нутгийн нөхцөл байдлын талаар санал солилцсон. Түүнчлэн ШХАБ-ын уулзалтын үеэр гишүүн орнуудын удирдагчид Афганистаны асуудлыг хэлэлцэж, тус улсыг терроризм, хар тамхины арилжаанаас ангид, тогтвортой, бие даасан улс болохыг дэмжиж буйгаа илэрхийлсэн. Энэ удаагийн дээд түвшний уулзалт нь ШХАБ үүсэн байгуулагдсаны 25 жилийн ойтой давхцаж, “Дэлхийн нүүдэлчдийн VI Их наадам”-ын нээлттэй давхцсан юм.