Ирэх оноос амт, үнэр оруулагчтай электрон тамхи хориглоно

УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг лхагва гарагийн өглөөний зочноор оролцож, Тамхины хяналтын тухай хуульд оруулсан өөрчлөлтийн талаар мэдээлэл өглөө.

Тэрээр хуулийн төслийг өргөн барьснаас хойш 13 сарын хугацаа өнгөрч, 126 гишүүний олонх дэмжсэнээр батлагдсаныг дурдав.

Электрон тамхи бүрэн хориглогдоогүй

Иргэдийн дунд электрон тамхийг бүрэн хориглосон гэх төөрөгдөл байгаа ч энэ нь буруу гэдгийг О.Номинчимэг тодруулав. «Электрон тамхийг бүрэн хориглоогүй. Гэхдээ маш том хязгаарлалтууд орж ирж байгаа» гэж тэр хэллээ.

Хуулиар ямар нэгэн амт, үнэр оруулагчтай электрон тамхи, янжуур тамхийг худалдахыг хориглосон бөгөөд ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-нээс зөвхөн тамхины гашуун амттай электрон тамхи худалдаалагдана.

«Хамгийн гол нь тааламжтай амтанд хүүхэд, өсвөр үеийнхэн татагддаг учраас дэлхийн 20 гаруй улсад ийм зохицуулалт хэрэгждэг» гэж гишүүн тайлбарлав.

Хилээр орж ирдэг электрон тамхины чанар

Манай улсын хилээр орж ирдэг электрон тамхины 98 хувь нь БНХАУ-д үйлдвэрлэгдсэн, дотооддоо хэрэглэдэггүй бүтээгдэхүүн байдаг гэдгийг тэрээр онцлов.

10 гаруй үйлдвэр чанаргүй, муу химийн бодисоор хийсэн электрон тамхийг нийлүүлдэг бөгөөд тэдгээрийн 95 хувь нь амт, үнэр оруулагчтай байна.

Насанд хүрсэн хүн электрон тамхи татмаар байвал зөвхөн тамхины амттайг л татах боломжтой гэсэн үг.

Татварын асуудал

Электрон тамхинд янжуур тамхины онцгой албан татвараас 50 хувиар бага, халаадаг тамхинд 75 хувиар бага татвар ногдуулна.

21-ээс дээш насны хүнд худалдах хяналт

Насанд хүрээгүй хүүхдэд худалдаж борлуулбал зөвшөөрлийг нь цуцлах хүртэлх арга хэмжээ авна. Ийм хариуцлагаар хууль хэрэгждэггүй байсан гэдгийг О.Номинчимэг хэллээ.

Нийслэлийн ТҮЦ-үүдийг цэгцэлснээр энэ хууль хэрэгжихэд нэлээн дөхөм болж байна. Электрон тамхийг худалдаалж байгаа этгээдүүд хяналтын камертай байх, бичлэг гурван долоо хоногийн архивтай байх, иргэний үнэмлэхийг шаардах зэрэг шаардлагыг тавьж байгаа.

Хууль хэрэгжихээс өмнөх нөөцлөлт

Хууль батлах үйл явц жил гаруй үргэлжилсэн. Энэ хуулийг батлуулахгүй байх санаархал бүхий этгээдүүд хэлэлцэгдээд эхэлбэл дорхноо батлагдах учраас үйл явцыг удаашруулах аргыг хэрэглэсэн.

Электрон тамхи импортлогчид татвар нэмэгдэхээс өмнө их хэмжээгээр нөөцөлж байна.

Электрон тамхины импорт өмнө жилээс 50 хувиар, халаадаг тамхиных 177 дахин нэмэгдсэн.

Энэ төрлийн бизнес эрхлэгчдэд хандаж, «Монгол Улс хууль дүрэмтэй, хүүхдийн эрүүл мэндээс давсан бизнес гэж байхгүй» гэж О.Номинчимэг мэдэгдлээ.

Хуулийн онцлох заалтууд

• Электрон тамхийг олон нийтийн газар болон дотор орчинд татахгүй.
• Зар сурталчилгааг хязгаарлаж, тусгай зөвшөөрөлтэй худалдана. Сургуулийн орчинд худалдаалахгүй.
• Янжуур болон электрон тамхи гадаргуугийнхаа 70 хувьд хортой бүтээгдэхүүн гэдэг тэмдэглэгээг байршуулна.