Баавгай суурьшлын бүсэд 1000 гаруй удаа нэвтэрч, 22-ыг устгасан

Наймдугаар сарын сүүлчээс хойш баавгай суурьшлын бүсэд нэвтэрсэн 1000 гаруй тохиолдол бүртгэгдсэн гэж БОУАӨЯ-ны Байгалийн нөөцийн бодлого, зохистой ашиглалтын газрын дарга Т.Балжинням мэдээлэв. Тэрбээр энэ асуудлаар ярилцлага өгсөн.

Хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгөд халдсан, дахин ирж аюултай нөхцөл байдал үүсгэсэн 22 баавгайг устгаж аюулгүй болгосон байна. Сумын орон нутагт мэргэжлийн баг бүрдүүлж, баавгайг устган аюулгүй болгох арга хэмжээ авч байгааг тэрээр дурдав.

Өмнөх жилүүдэд энэ төрлийн 2-3 тохиолдол бүртгэгддэг байсан бол энэ жил огцом нэмэгдсэн. Канад, ОХУ, АНУ, Япон зэрэг баавгайн тархац ихтэй улсуудад ч энэ асуудал тулгарч байгааг тэрээр онцлов. Манай эрдэмтэн судлаачид гурван гол шалтгааныг нэрлэж байна:

нэгдүгээрт, уур амьсгалын өөрчлөлт. Хоёрдугаарт хоол тэжээл. Гуравдугаарт, хүмүүс баавгайн идэш тэжээл болох самар, жимсийг түүж буйтай холбоотой.

Хэнтий аймагт устгасан баавгайд задлан шинжилгээ хийхэд хоол тэжээлийн дутагдалтай байсан. Өлсгөлөнгөөс шалтгаалан айлын мал, гэр доторх сүү цагаан идээ идэх тохиолдол гарч байна. Мөн том баавгай жижгүүдээ хөөх хүчин зүйл нөлөөлж байгааг тэрээр нэмэв.

Самрын гарц ургаагүй тул энэ жил түүхийг хориглосон. Самрын гарц 40-өөс дээш хувьтай байвал түүх зөвшөөрөл олгодог журмын дагуу үнэлдэг. Өвөрхангай аймгийн нэг суманд ахуйн зориулалтаар түүх зөвшөөрөлтэй байгааг Т.Балжинням хэллээ.

УОК-ын шийдвэрээр эрсдэл өндөртэй орон нутгийн мэргэжлийн байгууллагууд буу эзэмшигчидтэй хамтарч устгах чиг үүрэг өгсөн.

Мөн гэнэт халдсан тохиолдолд амь насаа хамгаалан устгахыг зөвшөөрсөн. Энэ нь хуулийн зохицуулалттай учраас гэмт хэрэг гэж үзэхгүй.

Түүнчлэн цагдаагийн байгууллагад байцаалт өгч, нотлох баримтаа үзүүлэх шаардлагатай гэж тэрээр сануулсан.

Зайлшгүй тохиолдолд устгасан бол тухайн сум, дүүрэгтээ тэр даруй мэдэгдэх ёстой. Учир нь энийг далимдуулахыг үгүйсгэхгүй тул аль болох баримттай байхыг шаардаж байгаа юм. Дайрч байгаа үед зураг авч чадахгүй тул устгасны дараа зураг авч баримтжуулна гэж тэрээр тайлбарлав.

Судлаачдын хэлж буйгаар баавгай өөхөн хуримтлалаа бүрэн авч чадаагүй бол ичиж чаддаггүй. Одоогоор энэ талын судалгаа бага байна. Идэш тэжээлээ бүрэн хангаж чадаагүй бол байгалийн шалгарлаараа үрэгдэхийг үгүйсгэхгүй, анчид ч тэгэж үзэж байна. Аравдугаар сарын сүүлээс арван нэгдүгээр сарын дунд хүртэлх хугацаанд ичиж эхэлдэг, гуравдугаар сард ичээнээсээ гардаг гэсэн судалгаа бий.

Ичээнээс гарсны дараа өлсгөлөн байгаа учраас дахин суурьшлын бүс рүү дайрах эрсдэл өндөртэй.

Засгийн газар болон БОУАӨЯ-аас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ төлөвлөж байна. 2027 онд багтааж баавгайн тоо толгойг олон улсын байгууллагуудтай хамтран тоолох бөгөөд биотехникийн аргаар идэш тэжээлийг бэлтгэнэ. Баавгай тоолох төсөв 2027 оны төсөвт тусгагдсан байгааг тэрээр баталлаа.

Орон нутагт мэргэжлийн анчинтай хамтарсан баг бүрдүүлж, эрсдэлтэй нөхцөлд шууд устгаж аюулгүй болгох чиглэл өгсөн. Иргэд гэнэтийн үед боломжит бүх аргыг хэрэглэж амь насаа хамгаалахыг зөвшөөрч байгаа аж. Шүршигч ашиглах талаар байгаль хамгаалагчид иргэдэд мэдээлэл өгч ажиллаж байна.

Шүршигчийг ганц хоёр дэлгүүрээр худалдан борлуулж байгаа бөгөөд импортоор орж ирдэг. Байгаль хамгаалагчид дэлгүүр дээр очиж мэдээлэл авч, иргэдэд түгээж байна. Захиалга өгөөд авах боломжтой гэж тэрээр хэллээ.

Засгийн газрын нөөц хөрөнгөөр шүршигч, унтуулгын буу, эм бэлдмэл худалдан авахаар тендер зарласан. Маргааш гэрээг хийнэ. Энэ төрлийн үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгжүүд оролцох боломжтой гэж Т.Балжинням мэдэгдэв.