Б.Батбаатар: COP17 дууссан ч ногоон хөгжлийн бодит ажил одоо эхэлнэ

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайдаар ажиллаж байхдаа COP17-ийн бэлтгэл ажлыг хариуцсан Б.Батбаатартай ярилцлаа. Тэрээр энэ хурлыг Монгол Улсад зохион байгуулагдсан олон улсын зүгээр нэг том хурал гэж хараагүй гэдгээ хэлсэн.

«Энэ хурлыг Монгол Улс цөлжилт, газрын доройтол, бэлчээр, ус, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлаа дэлхийн түвшинд гаргаж тавихын зэрэгцээ эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхэд шаардлагатай санхүүжилт, хөрөнгө оруулалт, технологи, олон улсын түншлэлийг Монгол руу татах том боломж гэж харж байсан» гэж тэр ярьсан.

Бэлтгэл ажлын гурван чиглэл

Бэлтгэл ажлын хүрээнд түүний анхаарсан зүйлийн талаар асуухад Б.Батбаатар гурван чиглэлийг дурдсан. Нэгдүгээрт, зохион байгуулалтын асуудал. Олон улсын байгууллага, хөрөнгө оруулагч, судлаач, иргэний нийгмийн төлөөлөл Монголд ирэх учраас энэ нь зөвхөн арга хэмжээний зохион байгуулалт биш, Монгол Улсын нэр хүндтэй холбоотой асуудал байсан гэж тэр тайлбарласан.

Хоёрдугаарт, агуулгын тал. «Хурал сайхан зохион байгуулагдаад зочид ирээд буцаад явах нь хангалттай биш» гэж тэр үзэж, Монгол Улс өөрийн дэвшүүлсэн санаачилга, төсөл, шийдэл, хөрөнгө оруулалтын саналтай байх ёстой гэдгийг онцолсон.

Гуравдугаарт, гадаад харилцааны асуудал. Тэрээр «Монголд ирээд бидэнд туслаач» гэж суух биш, Монгол өөрөө бэлтгэлтэй байж, тодорхой төсөл, саналтай, хамтран ажиллахад бэлэн байх ёстой гэсэн зарчмаар ажилласан гэдгээ хэлсэн.

Олон улсын түншүүдтэй хийсэн уулзалт

Гадаадын ямар байгууллага, улс орнуудтай уулзаж ажилласан тухай асуултад Б.Батбаатар Дэлхийн банк, Азийн хөгжлийн банк, Дэлхийн байгаль орчны сан, Олон улсын байгаль хамгаалах холбоо, НҮБ-ын холбогдох байгууллагууд болон бусад хөгжлийн түншүүдтэй уулзсан гэдгээ дурдсан.

Мөн Арабын Нэгдсэн Эмират, Катар зэрэг оронд ажиллаж, байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал хариуцсан сайд, байгууллагуудтай уулзсан. БНХАУ-д ажиллахдаа ногоон санхүүжилт, ус, ойн аж ахуй, нөхөн сэргээлт, нүүрстөрөгчийн зах зээл, цэвэр технологи зэрэг асуудлаар хамтын ажиллагааны боломжийг ярилцсан гэж тэр ярьсан.

«Бид Монголын байгаль орчны асуудлыг Монгол Улс дангаараа төсөв, өөрийн хөрөнгө оруулалтаараа санхүүжүүлэн шийдэх боломжгүй гэдгээ ойлгох ёстой» гэж тэр онцолсон.

1–1.5 тэрбум ам.долларын зорилтын тухай

COP17-оор дамжуулан 1–1.5 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт татах зорилтын талаар тэрээр «COP гэдэг хурал бол өөрөө мөнгө авчирдаг арга хэмжээ биш» гэж хариулсан.

Харин COP нь дэлхийн санхүүжилт, технологи, хөрөнгө оруулагч, Засгийн газар, олон улсын байгууллагуудын төлөөллийг нэг дор цуглуулдаг арга хэмжээ гэдгийг тэр тайлбарласан. Мөн «1–1.5 тэрбум ам.доллар гэсэн тоог зарлахдаа биш. Тэр хэмжээний хөрөнгө оруулалтыг хүлээж авахад бэлэн, эдийн засгийн хувьд үндэслэлтэй, хэрэгжих боломжтой төслүүдийг бий болгох нь чухал» гэж тэр нэмсэн.

«COP17-ийн бодит үр дүн хэдэн төлөөлөгч ирсэн, хэдэн хурал болсон гэхээс илүү хэдэн төсөл санхүүжилттэй болсон бэ, хэдэн га газар нөхөн сэргээгдэх боломжтой болов, хэдэн сум усны асуудлаа шийдэв, хэдэн шинэ ногоон ажлын байр бий болов гэдгээр хэмжигдэх ёстой»

Иргэний Зориг Ногоон намын оролцоо, ногоон хөгжлийн үзэл

COP17-д Иргэний Зориг Ногоон нам ямар оролцоотой байсан тухай асуултад Б.Батбаатар энэ удаагийн бага хурал Риогийн 3 конвенцийн гол сэдвүүд болох уур амьсгалын өөрчлөлт, газрын доройтол, цөлжилт, биологийн олон янз байдлыг хамгаалах гурван тулгуур зорилт, тэдгээрийн уялдаа холбоог хэлэлцсэн гэдгийг дурдсан.

«Ногоон гэдэг үг манай намын нэрэнд зүгээр нэг орсон үг биш. Байгаль хамгаалал бол улс орны эдийн засаг, техник технологийн хөгжилтэй харшилдаг, эсрэг зүйл гэж бид үздэггүй» гэж тэр ярьсан.

Түүний хэлснээр, COP17-ийн үеэр намын гишүүд, дэмжигчид цэнхэр, ногоон бүсийн арга хэмжээнүүдэд оролцож, хэлэлцүүлэг, олон нийтийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцсон. Мөн «Ногоон бодлого гэдэг ганцхан Байгаль орчны яамны ажил биш. Иргэн, аж ахуйн нэгж, улс төрийн нам, төрийн байгууллага гээд бүгдийн хамтын ажиллагаа, хариуцлага шаардсан ажил» гэж тэр онцолсон.

Дараагийн шатны дөрвөн чиглэл

COP17 дууссан нь ажил дууссан гэсэн үг биш гэж Б.Батбаатар үзэж байна. Тэрээр цаашид хийх ажлыг дөрвөн чиглэлээр тодорхойлсон.

• COP17-ийн үеэр ярьсан, тохирсон, танилцуулсан бүх төсөл, санаачилгыг нэг бүрчлэн хариуцсан эзэнтэй болгож, хэрэгжүүлэх;
• Олон улсын санхүүгийн байгууллага, хөгжлийн түншүүдтэй эхлүүлсэн яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлж, тохиролцсоноо бодит санхүүжилт, хамтын ажиллагаа болгох;
• Бэлчээр, ус, газрын доройтол, нөхөн сэргээлт, ой, ногоон дэд бүтцийн төслүүдийн санааг бодит хөрөнгө оруулалт хийж болох төслийн хэлбэрт оруулж, санхүүжилт татахад бэлэн төслүүдийн сан бүрдүүлэх;
• COP17-ийн үр дүнгээр санаачлан эхлүүлсэн ажлын талаар иргэдэд тогтмол тайлагнах.

«Их хэмжээний зардал гаргаж, татвар төлөгчдийн мөнгөөр олон улсын том арга хэмжээ зохион байгуулчихаад үр дүн муутай баахан хоосон амлалт өгсөн, хурал дуусаад бүгдэд мартагдсан зүйл болгохгүйн тулд ийм тайлагнал, хариуцлагын тогтолцоо үүсэх ёстой» гэж тэр тайлбарласан.

«COP17-гийн хурал дууссан, гэхдээ Монгол Улсын ногоон хөгжлийн шинэ үе шатны эхлэл болох ёстой» гэж Б.Батбаатар дүгнэсэн.

Иргэний зориг ба намын үнэт зүйл

«Иргэний зориг» гэдэг ойлголтын талаар асуухад тэрээр хүн өөрийнхөө амьдрал, нийгмийнхээ өмнө хариуцлагатай байх тухай ойлголт гэж тайлбарласан. Шударга бус зүйл харсан бол дуугардаг байх, төрөөс бүхнийг нэхэж суух биш, өөрөө хөдөлмөрлөж, бүтээж, боломжоо бий болгодог байх, өөрийн эрхээ мэддэг мөртлөө бусдын эрхийг хүндэлдэг байх гэдгийг тэр дурдсан.

ИЗНН-ын үндсэн үнэт зүйлсийн хувьд ардчилал, хүний эрх, эрх чөлөө, шударга ёс, хувийн өмч, чөлөөт, хариуцлагатай иргэн, байгаль орчноо хайрлах, хамгаалах, баялгаа ухаалаг ашиглах уламжлалт хандлага, тогтвортой ногоон эдийн засгийн хөгжлийн үзэл баримтлалыг тэр нэрлэсэн.

«Хүний эрх ярьчихаад эдийн засгийн эрх чөлөөг хязгаарлаж болохгүй. Эдийн засгийн өсөлт ярьчихаад байгалиа сүйтгэж болохгүй. Байгаль хамгаална гээд хөгжлөөсөө ухарч иргэдийг ядууралд байлгаж болохгүй» гэж тэр онцолсон.

Намын эрхэм зорилго ба улс төрийн орон зай

ИЗНН-ын эрхэм зорилгыг нэг өгүүлбэрээр хэлэхэд тэрээр «Монгол хүн өөрийн хүсэл эрмэлзэл, мэдлэг чадвар, шударга хөдөлмөрийнхөө үрээр эх орондоо сайхан амьдрах боломжтой нийгмийг бий болгох» гэж хариулсан.

Монголын улс төрд ИЗНН ямар орон зай эзлэх ёстой тухай асуултад тэрээр «Монголын улс төрд бодитой шинэчлэл хэрэгтэй. Хүмүүс улс төрөөс, хэрүүл талцал, популизмаас залхаж байна. Бодит шийдэл, тодорхой бодлого, хариуцлагыг хүсэж байна» гэж хариулсан.

Тэрээр ИЗНН парламентад суудалтай намын хувьд хэн нэгнийг муулах гутаах, эвэл аль нэг намын эсрэг улс төр хийх биш харин Монгол Улсын хөгжил, иргэдийн амьдралыг дээшлүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах зорилгоор улс төрийн хүчнүүдтэй бүтээлчээр хамтран ажиллах бодлого барьж байгааг дурдсан.

Ардчиллыг хамгаалах, хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, бизнес эрхлэх, хөдөлмөрлөж бүтээх эрх чөлөөг хамгаалах, авлига, хүнд суртал, төрийн хэт том бүтцийн эсрэг байх, байгаль орчны асуудлыг эдийн засгийн бодлогын төвд авчрах, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх чиглэлийг тэр нэрлэсэн.

«Хүчтэй төрөөс илүү хүчирхэг иргэдтэй Монгол улс байх ёстой. Шударга төртэй, чадварлаг, эрх чөлөөтэй иргэдтэй улс хөгжинө» гэж тэр онцолсон.

«Сайн цагийг бид өөрсдөө авчирна»

Иргэдэд хандаж хэлсэн үгэндээ Б.Батбаатар «Монгол Улс манай үеийн өмч биш. Өмнөх үеэс өвлөж авсан, дараагийн үедээ бүрэн бүтнээр нь, муутгалгүй дамжуулан өгөх үүрэгтэй эх орон маань» гэж хэлсэн.

Тэрээр өнөөдрийн шийдвэр бүрийн үр дагаврыг дараагийн 20, 30, 50 жилд ямар болохыг тооцож гаргах хэрэгтэйг онцолсон. Мөн «Байгалиа хамгаалах нь хөгжлөөс татгалзах тухай биш, харин илүү ухаалаг, хариуцлагатай, урт хугацааны хөгжлийг сонгох тухай юм» гэж тэр нэмсэн.

«Ардчилал гэдэг зөвхөн дөрвөн жилд нэг удаа санал өгөх төдий зүйл биш. Өдөр бүр эрхээ мэдэж, хариуцлагаа ухамсарлаж, нийгмийнхээ асуудалд оролцох тухай юм» гэж тэр тайлбарласан.

«Сайн цагийг хэн нэгэн бидэнд авчирч өгөхгүй. Сайн цагийг бид өөрсдөө авчирна»